Veruit de meeste vragen in workshops en retraites die ik geef, beginnen met ‘hoe’. Hoe krijg ik dit voor elkaar? Hoe kan ik dat realiseren? Hoe los ik dat probleem op? Hoe kan ik dit verbeteren? Hoe kan ik dat sneller bereiken? Hoe zorg ik dat anderen mij begrijpen? Meestal antwoord ik dan: er is geen hoe. Dan zie ik de ander altijd vreemd opkijken, alsof ze hadden verwacht dat ik de ‘hoe’ op een presenteerblaadje had aangereikt en in een handomdraai hun leven zou zijn verbeterd. 

 

Je leven baseren op slimmigheden en methodes om dingen sneller gedaan te krijgen, vind ik tricky. Het is constant de shortcut proberen te vinden, zodat je minder meters hoeft te maken. Dit kan op den duur veroorzaken dat je nooit meer ergens moeite voor wilt doen. Dat je je problemen niet meer echt aanpakt bij de kern maar er altijd omheen probeert te zeilen. Slecht voor je mentaliteit en slecht voor je spirit, als je het mij vraagt.

 

Groeien in levels

‘Hoe-vragen’ zitten diepgeworteld in ons systeem. Ze houden gedachtepatronen in stand die je soms beter zou kunnen afbreken. Maar met alle informatie en mogelijkheden die we tegenwoordig hebben dankzij het internet, is het bijna gek als je voor de lange route kiest. Met de lange route bedoel ik dan tijd investeren in zelfonderzoek, in het helder maken van je gevoelens, inzicht krijgen in je gewoontes en overtuigingen en in wat je diep van binnen écht belangrijk vindt. Die kennis is life-changing. Maar het kost ook tijd. En dat is nou net wat we niet hebben…

 

Dus wat is het alternatief? Een handige habit-tracker. Een 7-minute workout. Een yogales online zodat je de deur niet uit hoeft. Een buddy in je zak die je herinnert aan je volgende ‘Zen-moment’. Tijd besparen lijkt ons hoogste prioriteit te zijn geworden. Ik kan er soms met verbazing naar kijken hoeveel nieuwe apps en technologieën er maandelijks op de markt komen om ons leven door tijdsbesparing te transformeren, alleen transformeren we niet… we fragmenteren. Onze emotionele processen worden steeds korter en korter, net als onze geluksmomenten. We groeien niet meer in natuurlijke fases, maar in levels. En in die werkelijkheid van ‘snel groeien en schakelen’ is de hoofdvraag steeds hetzelfde: ‘Hoe bereik ik mijn volgende level?’ 

 

Waarom ga je er niet doorheen?

Gelukkig is de persoon die onderweg blijft. Ik herhaal: gelukkig is degene die het presteert om onderweg te blijven. Hier ben ik van overtuigd. De bestemming is namelijk altijd een teleurstelling. Is het niet omdat je er iets anders van had verwacht, dan is het wel het besef dat je niet stil kunt blijven staan omdat je anders gek wordt. Ik vraag me dus liever nooit af ‘hoe’. Dit vind ik niet interessant, omdat het me weghoudt bij mijn gevoel. Ik wil geen quick fix of een aspirientje, omdat ik het interessanter vind om iets te doorleven. Dit is ook wat ik mensen vaak meegeef als ze zich down voelen: waarom ga je er niet doorheen? Waarom laat je het niet gewoon gebeuren? Doorleef je emoties… laat ze stromen. Ze leiden je misschien wel ergens naartoe waar je anders nooit was gekomen.

 

Ik realiseer me dat deze boodschap me niet echt populair maakt, omdat het niet is wat mensen graag horen. Ze willen je magie, je ‘geheim tot succes’, je sleutel, je stappenplan. Ze willen weten hoe je het voor elkaar hebt gekregen om met iets unieks voor de dag te komen en anderen ermee te inspireren. Tuurlijk zijn er analyses op los te laten en kan ik best een puntenlijstje opdreunen om daarmee een ja-knikkend publiek te bedienen. Maar wie help ik daarmee?! Mijn weg is niet jouw weg. Mijn filter is niet jouw filter. Ik ervaar de wereld anders dan jij en dus heb je er niets aan om mij te volgen. 

 

Inspireren doe ik graag, maar dan wel op een manier die mensen in hun eigen kracht zet. Claimen ‘hoe’ je iets bereikt is niet krachtig, net als zeggen dat je iedereen kunt helpen, terwijl dat niet zo is. Je kunt inspireren en iets bijdragen. Je kunt iemand in de juiste richting wijzen. Maar je kunt niet iemand iets opleggen, want het moet van binnenuit komen. Het hoogst haalbare zou dan ook moeten zijn om iemand te bevrijden van de ‘hoe-mentaliteit’ en gewoon vrij te laten bewegen. Emoties niet zien als beperkend maar als leidend: ze brengen je naar echtheid en naar beweging – het is niet voor niets E-motion = energy in motion.

 

Durven te doorleven

Voor het komende jaar zal dit de toon aangeven voor alle evenementen die ik organiseer: durven te doorleven. Niet bang zijn om te falen, af te haken of uit de toon te vallen, maar gewoon je sores op tafel leggen zonder het gevoel dat je daardoor ‘minder’ bent. Niet vallen voor mensen die je een ‘hoe’ willen aanreiken, maar verbinden met mensen die het samen met jou willen doorleven. Mentaal weten we allemaal wel wat ons te doen staat, maar het gaat om de connectie op emotioneel niveau. Wat voel je? Herken je dit gevoel bij de ander? Kun je samen nog dieper gaan? Kun je samen tot een keerpunt komen? 

 

Laten we de warmte weer terugbrengen in de interacties die we hebben. Laten we de ‘hoe’ vergeten en ons focussen op het gevoel. Laten we weer genieten van het onderweg zijn naar. Laten we de reis het doel laten zijn. In de 15 jaar dat ik dit werk doe, is dit waar het altijd om heeft gedraaid: blijven groeien, doorleven en fouten maken. En als ik dan toch een ‘hoe’ zou moeten verbinden aan mijn werk, dan is het ‘Hoe blijf ik een leerling van het leven?’ 

 

Zoals de bekende kunstenaar Michelangelo op 87-jarige leeftijd zei: 

‘I am still learning.’

 

Van hart tot hart,

Janosh

Privacy Preference Center